Leestijd 4 - 5 min
Leerwerkbedrijf Autostation A-Z: een plek waar jongeren weer in beweging
Voor Umut Zevfi is het duidelijk waar zijn hart ligt: jongeren die net buiten de boot vallen. Al sinds 2011 werkt hij bij Scholengemeenschap Harreveld en hij begeleidt jongeren ook in leerwerkbedrijf Autostation A-Z in Enschede waar ook jongeren uit Harreveld kansen krijgen. “Ik heb altijd de droom gehad om iets voor deze jongeren te doen: een plek waar ze aan de slag kunnen ook als ze thuiszitten, tussen wal en schip vallen of elders geen kans krijgen.”

Voor Umut Zevfi is het duidelijk waar zijn hart ligt: jongeren die net buiten de boot vallen. Al sinds 2011 werkt hij bij Scholengemeenschap Harreveld en hij begeleidt jongeren ook in leerwerkbedrijf Autostation A-Z in Enschede waar ook jongeren uit Harreveld kansen krijgen.

Je ziet ze stralen

In de garage draait het niet alleen om techniek, maar vooral om ontwikkeling. Jongeren werken mee met de monteurs, leren auto’s poetsen of ondersteunen bij eenvoudige werkzaamheden. Tegelijkertijd oefenen ze hun sociale vaardigheden. “In het begin zijn ze onzeker en vinden ze het spannend. Maar na een tijdje verwelkomen ze zelf klanten, bieden ze hen koffie aan. Dan zie je ze stralen.”

Umut is van oorsprong gymdocent. Hij combineert zijn werk bij het leerwerkbedrijf met twee dagen lesgeven. Wat Autostation A-Z bijzonder maakt, is de persoonlijke aanpak. Alles is maatwerk en gericht op succeservaringen. “We kijken niet naar beperkingen, maar naar mogelijkheden”, legt Umut uit. “Wat heeft deze jongere nodig om succes te ervaren?” Soms betekent dit dat theorie even plaatsmaakt voor praktijk. “Als het even niet gaat met de theorie, dan gaat een jongere een auto poetsen of met de monteurs mee.”

Fouten maken moet

Binnen het leerwerkbedrijf staat een sociaal veilige omgeving natuurlijk centraal. “Je mag fouten maken. Sterker nog, je moet fouten maken, zodat je straks twee stappen vooruit kunt gaan. We worden niet boos en je blijft altijd welkom.” Volgens Umut begint alles bij de relatie. “Dat is heel belangrijk. Je fundering is de relatie en zodra de basis goed is, kunnen we samen verder bouwen.”

Umut werkt met een diverse groep: van jongeren uit de Internationale Schakelklas (ISK) tot jongeren die in een reclasseringstraject zitten. Voor allemaal wil Umut het verschil maken. “We kijken naar kansen. Iedereen verdient een succeservaring.” Die motivatie komt ook voort uit zijn verleden. “Er is ooit tegen mij gezegd: ‘van jou komt niks terecht’. Dat is voor mij wel het keerpunt geweest. Ik wil dat nooit tegen een jongere zeggen. Bij mij is het juist: het kan wél.”

Elke dag weer welkom

Jongeren groeien, krijgen vertrouwen en zetten stappen richting school of werk: mooi om te zien in de praktijk. Zo begeleidde Umut een jongen uit Amsterdam die bleef twijfelen tussen werken en school. Umut zag dat werken hem energie gaf en hielp hem die kant op. Hij regelde een taxipas en bracht hem via zijn netwerk in contact met een bedrijf. Dat bleek een schot in de roos: inmiddels werkt hij daar al twee jaar en volgt hij een mbo-opleiding op niveau vier.

Waar hij het meest trots op is? “Dat ik de deur open kan zetten voor deze jongeren. Dat ze voelen dat ze elke dag weer welkom zijn.” En precies daar begint het volgens Umut: jongeren het vertrouwen geven dat ze opnieuw mogen beginnen. Vanuit die basis ontstaat ruimte om te groeien, te leren en weer stappen te zetten richting school, werk en de toekomst.

“Een voorbeeld voor mij”

Oud-leerling Cancy (20) leerde Umut kennen in een moeilijke periode, waarin hij zowel praktische als persoonlijke steun van hem kreeg.

“Hij heeft me met veel dingen geholpen, zoals met mijn rijbewijs en het vinden van werk. Maar vooral op emotioneel vlak betekende hij veel voor mij. Ik kon altijd bij hem terecht om mijn hart te luchten. Dat was niet altijd zijn taak, maar hij nam er wel de tijd voor. Daardoor zat ik beter in mijn vel en kon ik beter omgaan met wat er speelde. Nu volg ik een mbo-opleiding tot persoonlijk begeleider, omdat ik zelf ook jongeren wil helpen. Daarin is hij voor mij echt een voorbeeld geweest.”

“Transfer tussen school en werk”

Directeur Neon College voor voortgezet speciaal onderwijs in Enschede Gideon Sterkenburg werkt samen met het leerwerkbedrijf van Umut.

“De kracht van deze leerwerklocatie zit in de combinatie. Umut kent onze leerlingen vanuit school en begeleidt ze tegelijkertijd in de praktijk. Daardoor is de transfer tussen school en werk heel klein en dat is voor deze jongeren van grote waarde. Wat deze plek bijzonder maakt, is dat het om het echte werk gaat. Leerlingen krijgen verantwoordelijkheid en merken dat wat ze doen ertoe doet. Juist daarin zit de leerervaring. Daarbij is Umut zelf van grote betekenis. Hij is duidelijk en stelt hoge verwachtingen, maar laat ook zien dat hij leerlingen begrijpt. Die balans maakt dat jongeren zich veilig voelen en tegelijkertijd worden uitgedaagd om stappen te zetten.”

auteur Anne-Marie Veldkamp